Totaal voedingsadvies
Waarom is 'een totale aanpak' noodzakelijk?
Dieetadvies kan alleen optimaal resultaat opleveren als het totaal van overgevoeligheden wordt aangepakt. Vaak hebben mijn patiënten al jarenlang diëten uitgeprobeerd, terwijl hun klachten nauwelijks verbeteren of zelfs verergeren.
Dit komt omdat véél personen gevoelig zijn voor meerdere "triggers" in hun voedingspatroon. Elke overgevoeligheid kan op zijn beurt de andere allergieën/intolerantie(s) versterken. We maken het onderscheid tussen 5 soorten voedselovergevoeligheden:
- Primaire (klassieke) allergieën (bv. voor koemelk, kippenei, tarwe, pinda, vis, soja, schaal- en schelpdieren) en de daarbijhorende kruisreacties (bv. met berken, gras of onkruidpollen): deze overgevoeligheden zijn aantoonbaar door een huidtest of bloedonderzoek (IgE antistoffen). Bij een IgE gemedieerde voedselallergie reageert de persoon al op een zéér kleine hoeveelheid van het allergeen.
- Pseudo-allergieën (bv. voor zuren, salicylaten, glutamaten, kleurstoffen, biogene amines, sulfieten): deze zijn niet aantoonbaar door huid of bloedonderzoek, maar veroorzaken wel een reactie. De klachten kunnen optreden na enkele minuten, verscheidene uren tot 24 uren. Vaak treden deze reacties alleen op tijdens een infectie of zijn ze op dat moment véél intenser. Ook kunnen reacties worden uitgelokt door combinatie van voedings- of geneesmiddelen (bv. bepaalde kleurstoffen in combinatie met bepaalde bewaarmiddelen). De uitlokkende dosis verschilt van persoon tot persoon (E. Stevens en A,-M Kochuyt, 2001 - W. Stevens, 2001).
- Immuuncomplex-gemedieerde allergie (bv. voor bepaalde melksoorten of melkproducten, graansoorten): deze reacties treden doorgaans niet binnen enkele uren op na inname maar wel binnen een dag en zijn aantoonbaar via een bloedanalyse (IgG antistoffen). Meestal treedt deze vorm van allergie op na gebruik van grotere hoeveelheden voedsel waarbij IgG-antistoffen worden gevormd. Deze binden vervolgens met de antigenen waardoor de zogenaamde immuuncomplexen worden gevormd die kunnen neerslaan in kleine bloedvaten en ontstekingsreacties veroorzaken (J. Kamsteeg, 2001).
- Intoleranties (bv. voor de suikers lactose/fructose): vertering/opname van deze suikers kan bemoeilijkt worden door een enzymentekort of door een mankement van het transportsysteem naar het bloed. Deze zijn te achterhalen door een ademtest
- Sommige personen vertonen tevens een overgevoeligheid voor bepaalde sporenelementen zoals nikkel en cobalt.
Het niet verteren van bepaalde voedingsstoffen kan tevens de groei van ongewenste darmbacteriën/gisten stimuleren waardoor een 'dysbiose' kan ontstaan. Metabolieten van deze ziekmakende micro organismen kunnen op hun beurt de doorlaatbaarheid van de darm verhogen waardoor allergieën kunnen ontstaan. Een dysbiose wordt meestal geassocieerd met een verhoogde doorlaatbaarheid van de darm, een veel voorkomend kenmerk zowel bij voedselallergie als bij voedselintoleranties waardoor ook meer toxische stoffen en histamine uit voedsel kunnen worden opgenomen in het bloed (J. Brostoff, 1998).
Het probleem van zelfeliminatie
Sommige personen weten van zichzelf dat ze bepaalde voedingsmiddelen niet verdragen en passen zelf een eliminatie toe. Dit doen ze soms zo streng dat ze erg onevenwichtig gaan eten:
Voorbeelden
Voorbeeld 1: stoppen met fruit
Sommige fruitsoorten leiden tot klachten, wat mensen er soms toe brengt om helemaal geen fruit meer te eten. Nu blijkt echter dat enkel de soorten die een histaminevrijzetting uitlokken en de soorten die véél zuren bevatten tot gezondheidsklachten leiden. Sommige soorten fruit kunnen dus perfect op het menu blijven staan! Liefhebbers van fruit zijn achteraf altijd opgelucht en tevreden omdat ze dieetadvies hebben ingewonnen…
Voorbeeld 2: het schrappen van brood
Meerdere broodsoorten kunnen tot klachten leiden. In een concreet geval bleek dat een van mijn patiënten, die geen brood meer durfde eten, alleen overgevoelig was voor tarwe-nikkel (donkere broodsoorten) en acrylamide (donkere korst). Nu hij ander brood eet, kan hij weer probleemloos van zijn maaltijden genieten!
Voorbeeld 3: weg met alle suiker
Sommige mensen schrappen op advies van therapeuten alle suiker en suikerhoudende producten uit hun menu. Gedaan met confituur, siroop of koekjes en gebruiken dan alleen nog kaas en charcuterie als beleg. Wat zij niet weten is dat hun klachten kunnen verergeren door gebruik van de verkeerde charcuterie of bepaalde kaassoorten! Zo bleek bijvoorbeeld dat iemand overgevoelig was voor tyramine, zuren en fructose. Na toepassing van het aangepast voedingsadvies had deze persoon geen klachten meer, ook niet als hij (met mate) suiker en bepaalde suikerhoudende voedingsmiddelen at.